Hỏi đáp vắn tắt Đạo luật Lacey của Hoa Kỳ

Cập nhật ngày : 30/07/2010 04:22

Đạo Luật Lacey do Thượng nghị sĩ Bang Iowa đệ trình vào mùa xuân năm 1900 sau đó được Tổng thống Hoa Kỳ William McKinley ký ban hành thành luật ngày 25/05/1900. <

Đạo Luật Lacey đã được bổ sung vào các năm 1969, 1981, 1988 và gần đây vào ngày 22/05/2008.

Bổ sung ngày 22/05/2008 nhằm mở rộng phạm vi điều chỉnh của luật đối với thực vật và sản phẩm từ thực vật (Phần 8204. Ngăn chặn khai thác gỗ bất hợp pháp). Bổ sung ngày 22/05/2008 sẽ có hiệu lực từ ngày 15/12/2008.

1) Đạo Luật Lacey của Hoa Kỳ làm gi?
1. Cấm buôn bán thực vật hoặc sản phẩm từ thực vật – bao gồm cả gỗ và sản phẩm từ gỗ bất hợp pháp xuất xứ từ bất kỳ bang nào của Hoa Kỳ hoặc từ nước ngòai vào Hoa Kỳ.
2. Đòi hỏi người nhập khẩu phải khai báo xuất xứ gốc và tên lòai gỗ có trong sản phẩm của họ.
3. Thiết lập hình phạt cho sự vi phạm đạo luật này, bao gồm tịch thu hàng hóa, phạt tiền hoặc tống giam, hoặc tịch thu phương tiện, thiết bị vận chuyển trong các trường hợp nghiêm trọng như buôn lậu sản phẩm có nguồn gốc bất hợp pháp hay giả mạo giấy tờ.

2) Điều gì được coi là vi phạm Đạo Luật Lacey?
Có hai lọai vi phạm Đạo Luật Lacey:
- Thứ nhất, thực vật hoặc sản phẩm từ thực vật thu hái, khai thác, vận chuyển, xuất khẩu trái luật và các hiệp định ở bất kỳ quốc gia hay bang nào của Hoa Kỳ. Điều này cấu thành thực vật có nguồn gốc bất hơp pháp.
- Thứ hai, thực vật có nguồn gốc bất hợp pháp này được nhập khẩu, mua, bán, sở hữu, trên lãnh thổ Hoa Kỳ. Điều này cấu thành hành vi vi phạm Đạo Luật Lacey.
Việc khởi tố dựa trên cơ sở nguyên liệu bất hợp pháp có trong sản phẩm được phát hiện ở bất kỳ công đọan nào của chuỗi cung cấp.

3) Điều gì là bất hợp pháp theo Đạo Luật Lacey?
“Bất hợp pháp” được định nghĩa bởi nội dung luật của chính các quốc gia có chủ quyền. Phạm vi các luật liên quan đến vi phạm Đạo luật Lacey do đó chỉ giới hạn trong các luật điều chỉnh các hành vi sau đây:
1. Trộm cắp thực vật.
2. Khai thác thực vật từ vùng được chính thức bảo vệ, như vườn quốc gia hoặc khu bảo tồn.
3. Khai thác thực vật từ những “vùng được họach định chính thức” theo luật hoặc quy định của quốc gia.
4. Khai thác thực vật mà không có hoặc trái thẩm quyền.
5. Tiền trả cho chủ đất, thuế hoặc lệ phí liên quan tới việc khai thác, vận chuyển hoặc buôn bán thực vật.
6. Luật xuất khẩu, chuyển hàng, như luật cấm xuất khẩu gỗ tròn.
Điều rất quan trọng cần lưu ý là việc không hiểu biết về luật pháp và nghị định không thể bảo vệ người vi phạm khỏi bị khởi tố bởi Đạo Luật Lacey nếu vi phạm luật.

4) Điều gì cần khai báo theo yêu cầu Đạo Luật Lacey và tại sao?
Đạo Luật Lacey, đòi hỏi người nhập khẩu phải thực hiện khai báo về mọi lô hàng thực vật hoặc sản phẩm từ thực vật. Nội dung khai báo gồm:
1. Tên khoa học của mọi lòai thực vật sử dụng trong sản phẩm.
2. Nước khai thác.
3. Số lượng và cách đo.
4. Giá trị.
Nếu có nhiều lòai được dùng để làm ra sản phẩm thì phải khai báo tất cả mọi lòai đó. Mục đích của việc khai báo này là tăng sự minh bạch của thương mại gỗ nhằm giúp Chính phủ Hoa Kỳ trong tăng cường hiệu lực luật pháp.

5) Nộp tờ khai cho cơ quan nào?
Tờ khai nộp cho Cơ quan Dịch vụ Thanh tra Sức khỏe Động Thực vật (APHIS) thuộc Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA). Mẫu tờ khai điện tử sẽ sớm sẵn sàng trong thời gian tới.

6) Có trường hợp nào được miễn trừ kê khai?
Có.
- Thứ nhất, nhằm cho phép ngành chế biến gỗ có thời gian điều chỉnh, Đạo Luật có các chương đặc biệt cho những sản phẩm phức tạp thường sử dụng nguyên liệu từ nhiều nước hoặc nhiều lòai khác nhau. Nếu như nước xuất xứ hoặc lòai là không rõ với lô hàng, Đạo Luật cho phép tờ khai với tên lòai hoặc nước xuất xứ phù hợp nhất. Sự nới lỏng này phần nhiều sẽ được thu hẹp sau khi chính phủ rà sóat lại yêu cầu khai báo trong vòng hai năm.
- Thứ hai, tờ khai cho sản phẩm giấy từ bột giấy tái chế không cần kê khai tên lòai và xuất xứ của nguyên liệu tái chế. Nhưng tờ khai bắt buộc phải có phần trăm trung bình của lượng nguyên liệu tái chế, lòai và các thông tin gốc của nguyên liệu thực vật không thuộc nguồn tái chế cũng như phần trăm của chúng trong sản phẩm.
Cuối cùng, người nhập khẩu không phải khai báo nguyên liệu thực vật làm bao bì như thùng các tông hoặc pa-let, trừ phi những bao bì này chính là hàng nhập khẩu.

7) Những ví dụ thực tế vi phạm Đạo Luật Lacey?
Một Công ty ở bang California nhập một lô ván sàn từ Trung Quốc, được sản xuất từ gỗ được khai thác không phép tại một nước ở Châu Phi.
Một nhà xuất khẩu từ Mỹ La Tinh, cố tình dán nhãn sai lô hàng ván sàn làm bằng gỗ Tuyết Tùng Tây Ban Nha, xuất vào Hoa Kỳ, bằng lòai gỗ rẻ tiền hơn để trốn thuế và trốn tránh CITES.
Một Công ty sản xuất giấy sử dụng gỗ khai thác bất hợp pháp tại Indonesia và xuất bán sản phẩm giấy của họ vào Hoa Kỳ.

8) Khung hình phạt của Đạo Luật Lacey
Hành vi vi phạm có thể bị xử phạt như sau:
Phạt tiền,
Tịch thu hàng hóa và phương tiện.
Phạt tù đến 5 năm.

9) Đạo Luật Lacey khác gì với các luật và chính sách hiện hành?
Đạo Luật Lacey xuất phát trên quan điểm giảm nhu cầu về gỗ bất hợp pháp nhưng rõ ràng và dứt khóat hơn hẳn Quy định về Tăng cuờng luật pháp và thương mại Lâm nghiệp (FLEGT) và Thỏa thuận tham gia tự nguyện (VPA) của EU.
FLEGT lọai trừ sản phẩm có chứa thực vật khai thác trái phép. VPA là thỏa thuận song phương nhằm lọai bỏ một số lòai cụ thể.
Đạo Luật Lacey thiết lập nguyên tắc pháp lý cơ bản – đó là cấm hành vi buôn bán nguyên liệu bất hợp pháp trên đất Hoa Kỳ - và để cho các Công ty tự hành động theo cách mà họ cho là phù hợp. Nói cách khác Đạo Luật không đòi hỏi công ty phải tuân thủ bất kỳ nguyên tắc hợp pháp thành văn nào bởi không có quy định văn bản nào, tự nó, có thể đảm bảo 100% tính hợp pháp. Thay vào đó Chính phủ Hoa Kỳ sẽ đánh giá sự phù hợp theo từng trường hợp.

10) Đạo luật Lacey sẽ được Chính phủ Hoa Kỳ thực hiện thế nào?
Cơ quan Dịch vụ về Cá và Động vật Hoang dã (FWS), với kinh nghiệm lâu năm trong thanh tra các trường hợp nhập khẩu và buôn lậu động vật hoang dã, và Cơ quan Dịch vụ Thanh tra Sức khỏe Động Thực vật (APHIS), với trách nhiệm truyền thống trong nhập khẩu thực vật sẽ xử lý các kê khai và thanh tra các trường hợp nhập khẩu gỗ lậu. Bộ An ninh Nội địa, cơ quan kiểm sóat thuế quan và biên phòng sẽ hỗ trợ cho việc này.
Nếu các thanh tra liên bang phát hiện hoặc nhận được chứng cứ của hành vi vi phạm, việc điều tra tiếp theo sẽ được tiến hành. Nếu có bằng chứng rõ ràng, thì lô hàng có thể sẽ bị giữ và trường hợp này có thể sẽ được chuyển qua Bộ Tư pháp.
Quốc Hội Hoa Kỳ sẽ có công văn hướng dẫn các cơ quan thực thi Đạo Luật, trên cơ sở đó các cơ quan này sẽ ban hành các hướng dẫn thi hành như quy định của Đạo Luật.

11) Khi nào Đạo Luật Lacey có hiệu lực?
Thực ra Đạo Luật Lacey đã có hiệu lực từ ngày 22/05/2008. Hiệu lực pháp quy cho các nhà nhập khẩu nộp tờ khai bắt đầu từ ngày 15/12/2008.
Khỏang thời gian từ 15/12/2008 đến 01/04/2009 được coi là giai đọan “tập dượt”. Trong thời gian này việc nộp tờ khai là chưa bắt buộc, tuy nhiên các công ty có thể tự nguyện nộp tờ khai.
Bộ Tư pháp Hoa Kỳ, cơ quan quyết định khởi tố sẽ không xử phạt các công ty không nộp tờ khai trước 01/04/2009.

Từ ngày 01/04/2009 việc nộp tờ khai là bắt buộc.

Lê Khắc Côi, WWF Việt Nam